Bắt đầu / Hướng dẫn viết thực hành

Tìm đúng độc giả cho sách

Hình dung trải nghiệm khiến một người tìm đến cuốn sách của bạn. Điều đó giúp bạn đưa ra quyết định khi viết tốt hơn một tiểu sử khách hàng tưởng tượng.

Thử bài tậpĐọc hướng dẫn
CÂU TRẢ LỜI THỰC TẾ

Xây dựng hình dung về độc giả qua trải nghiệm cuốn sách cung cấp: họ thích nhận ra điều gì, đã hiểu gì và nên theo đuổi những câu hỏi nào. Dùng mô tả ấy để quyết định cách giải thích, nhịp độ và trọng tâm trong một đoạn thực tế. Sau đó, hỏi một người sẵn lòng đọc xem họ hiểu và chờ đợi điều gì. Phản hồi có thể kiểm nghiệm lời mời của bạn; chỉ một hồ sơ độc giả tưởng tượng không thể chứng minh nhu cầu thị trường hoặc xác nhận các trang viết có hiệu quả.

Hữu ích khi chưa biết đoạn cần thêm bối cảnh, bớt giải thích hay đổi trọng tâm.

“Cuốn sách này dành cho tất cả mọi người” để lại cho tác giả một bài toán biên tập khó. Bạn không biết phần mở đầu chậm đang mời gọi hay gây sốt ruột, lời giải thích kỹ thuật hữu ích hay thừa thãi, hoặc câu trả lời bị giữ lại tạo tò mò hay khó hiểu. Một hình dung về độc giả để sử dụng trong quá trình viết cung cấp bối cảnh cho những quyết định ấy.

Bạn không phải bịa ra tuổi, thu nhập, loại cà phê yêu thích hay cả lịch cuối tuần của một người. Hãy bắt đầu từ cách họ đọc: họ thích nhận ra điều gì, đã hiểu gì và muốn theo đuổi loại câu hỏi chưa có lời giải nào. Ví dụ hư cấu là một truyện bí ẩn yên ắng bên kênh. Ada, người trông âu thuyền đã nghỉ hưu, điều tra sự biến mất của sổ lộ trình trước chuyến đi công cộng cuối cùng của một con thuyền được gìn giữ như một phần di sản. Chúng ta sẽ xây dựng bản mô tả độc giả giúp định hình trang viết, không giả vờ dự đoán doanh số.

Mô tả trải nghiệm đọc trước nhãn đối tượng

Thể loại như bí ẩn hay kỳ ảo là cách gọi tắt hữu ích, nhưng không mô tả mọi trải nghiệm trong đó. Độc giả có thể muốn một câu đố để tự giải, cảm giác bất an kéo dài, những mối quan hệ gần gũi hoặc niềm vui được sống trong một nơi chốn cụ thể. Nhiều mong muốn có thể cùng tồn tại. Hãy quyết định mong muốn nào dẫn dắt cuốn sách và những mong muốn nào hỗ trợ nó.

Với truyện bí ẩn bên kênh, trải nghiệm chính là khám phá qua sự chú ý: độc giả thích thấy các chi tiết bình thường dần trở nên có ý nghĩa. Niềm vui thứ hai là theo dõi cách mọi người nhìn nhận lại quá khứ chung. Cuốn sách có thể có nguy hiểm, nhưng sức hút chính không nằm ở những cuộc rượt đuổi kéo dài hoặc bạo lực được miêu tả trực diện. Lựa chọn ấy ảnh hưởng đến trọng tâm của cảnh, không chỉ lời giới thiệu cuốn sách về sau.

Viết một mô tả ngắn về trải nghiệm bằng các động từ: “Độc giả nhận ra nếp sinh hoạt thường ngày, đặt câu hỏi về những lời giải thích quen thuộc và xét lại cách nhìn một cộng đồng nhỏ.” Tránh lời khen chung chung như gay cấn, đẹp hay khó quên. Chúng không cho biết Ada nên kiểm tra cửa âu thuyền, hỏi một tình nguyện viên hay dành một trang nhớ lại công việc đầu tiên.

Nêu kiến thức bạn có thể mặc định

Kiến thức của độc giả quyết định chỗ nào cần giải thích. Người quen đi lại trên kênh có thể nhận ra ngay đường kéo thuyền ven bờ. Người khác có thể cần một chi tiết ngắn giúp hình dung không gian. Bạn có thể đón cả hai bằng cách lồng thông tin định hướng thiết yếu vào hành động, rồi chỉ thêm chi tiết khi nó làm thay đổi ý nghĩa của cảnh.

Giả định độc giả của truyện bên kênh tò mò nhưng chưa được đào tạo về vận hành đường thủy. Ada biết nhiều hơn họ; người kể không nên dùng sự khác biệt ấy để giấu đi bố trí không gian cơ bản. Khi một cánh cửa khóa ngăn thuyền đi tiếp, hãy làm rõ chức năng của cửa và vị trí của mọi người. Bí ẩn nên xoay quanh cuốn sổ bị mất, không phải việc độc giả đã hiểu bối cảnh hay chưa.

Lập danh sách giải thích gồm ba cột: cần ngay, hữu ích về sau và chi tiết tạo sắc thái có thể thêm. Trở ngại trước mắt ở âu thuyền thuộc cột đầu. Lịch chuyến đi di sản có thể cần được biết trước khi một chứng cứ ngoại phạm trở nên quan trọng. Lịch sử các màu sơn có thể để sau, trừ khi một mảng sơn mới cho biết có người vừa làm việc ở đó. Danh sách này ngăn kiến thức chuyên môn trở thành rào cản đối với người đọc mới.

Ý TƯỞNG ĐƯỢC MINH HỌACho độc giả tình huống, rồi câu hỏi.ĐỐI CHIẾU HAI CÁCH VIẾT
Định hướng

Thuyền không thể tới cửa trên của âu thuyền.

Giữ lại lời giải

Nguyên nhân cuốn sổ biến mất.

Gợi câu hỏi cho độc giả

Ada sẽ làm gì nếu không có ghi chú lộ trình?

Ví dụ kênh đào giữ lại câu đố nhưng giải thích đủ để độc giả không có chuyên môn vẫn theo được hành động. Ví dụ minh họa được sáng tác riêng.

Phân biệt điều chưa rõ có chủ đích với thông tin thiếu

Độc giả có thể thích sự chưa rõ khi họ hiểu mình đang theo đuổi câu hỏi nào. Họ có thể hào hứng đoán ai đã lấy cuốn sổ, nhưng bực bội nếu không biết vì sao Ada cần nó. Hãy cung cấp đủ thông tin để nhận ra hệ quả, rồi chọn điều còn để ngỏ. Bạn đang định hình sự tò mò, không phải cố giấu càng nhiều dữ kiện càng tốt.

Ở đầu truyện, độc giả có thể biết cuốn sổ ghi những thỏa thuận không chính thức không có trong kế hoạch lộ trình chính thức. Thiếu nó, chuyến đi cuối có thể phải dừng trước một cánh cửa chưa ai đồng ý mở. Họ chưa cần biết có người muốn giấu thỏa thuận nào. Cách này tạo ra vấn đề cụ thể trước khi bí ẩn sâu hơn mở rộng.

Liệt kê theo thứ tự những câu hỏi đầu tiên bạn muốn độc giả đặt ra. Sau đó kiểm tra xem phần mở đầu có vô tình tạo ra những câu hỏi khác cạnh tranh với chúng không. Nếu độc giả hỏi “Vì sao Ada quan tâm?” trước “Ai đã lấy nó?”, hãy làm rõ trách nhiệm của cô đối với chuyến đi. Nếu họ hỏi “Đây là truyện siêu nhiên sao?”, hãy kiểm tra xem một chi tiết tạo không khí chưa được giải thích có gợi lời hứa mà bản thảo sẽ không thực hiện hay không.

Định hướng độc giả mà vẫn giữ câu đốVÍ DỤ HƯ CẤU / SO SÁNH CÁC LỰA CHỌN
Phiên bản đầu tiên

Ada kiểm tra quãng nước giữa hai âu thuyền. Tất nhiên không thể vào khoang kế tiếp. Ai lấy cuốn sổ biết chính xác điều đó nghĩa là gì.

Một lựa chọn khác

Giữa hai âu thuyền, nước thấp hơn Ada dự tính. Con thuyền di sản có thể vào quãng này, nhưng không thể đến cửa trên nếu không được giúp. Cô mở tập hồ sơ lộ trình. Cuốn sổ viết tay đã mất.

Điều gì đã thay đổi

Bản sửa cho độc giả không chuyên một trở ngại trong không gian và một đồ vật bị mất. Nó giữ lại nguyên nhân, không giấu tình huống cơ bản. Giờ độc giả có thể đặt ra câu hỏi hữu ích thay vì đoán thuật ngữ nghĩa là gì.

Nhân vật hư cấu cầm phong bì ở cửa phòng đọc
THẤY RÕ CÁCH VẬN HÀNHĐộc giả này cần biết gì?

Ngưỡng cửa và lá thư hư cấu gợi một câu hỏi. Đoạn viết của bạn phải cung cấp đủ bối cảnh để độc giả theo dõi câu hỏi ấy.

Hình minh họa biên tập được sáng tác riêng

Đặt kỳ vọng về nhịp độ, cường độ và sự chú ý

Nhịp độ cụ thể hơn việc chỉ nói nhanh hay chậm. Độc giả có thể chấp nhận một cuộc trò chuyện thong thả nếu nó làm thay đổi mối quan hệ quan trọng hoặc phơi bày mâu thuẫn. Cũng người ấy có thể mất hứng với một cảnh ngắn chỉ lặp lại thông tin đã biết. Hãy mô tả điều gì sẽ xứng đáng thu hút sự chú ý ở tốc độ bạn muốn cuốn sách tiến lên.

Với truyện bí ẩn của Ada, bản mô tả độc giả có thể cho phép quan sát kiên nhẫn, nhưng yêu cầu mỗi cảnh chính có một phát hiện, sự thay đổi trong mối nghi ngờ hoặc bước ngoặt trong quan hệ. Sức căng có thể đến từ lời đáp lảng tránh của một người bạn thay vì nguy hiểm thể chất. Chất hài hước có thể nảy sinh từ những bất tiện thực tế khi tổ chức tình nguyện viên, mà vẫn giữ nguyên khó khăn cảm xúc trung tâm.

Ghi lại những giới hạn về nội dung hoặc giọng điệu bạn định duy trì. Một phần mở đầu yên ắng rồi đột ngột chuyển sang cảnh miêu tả trực diện có thể là chủ ý, nhưng nó làm thay đổi trải nghiệm bạn đã mời độc giả bước vào. Kiểm tra xem sự chuyển đổi có được chuẩn bị và có cần thiết không. Nhất quán không có nghĩa mọi chương đều giống nhau; nghĩa là những thay đổi phải phù hợp với các quy ước mà cuốn sách đang phát triển.

TRƯỜNG HỢP THỨ HAI / ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP

Kiểm nghiệm kiến thức độc giả thật sự cần.

Hình dung một hướng dẫn ngắn cho người mới làm vườn cộng đồng. Câu “Thuần cây trước khi cấy chuyển” giấu hành động thiết yếu trong hai thuật ngữ chuyên môn. Hồ sơ độc giả trở nên hữu ích khi nó làm thay đổi chính đoạn này.

NGHIÊN CỨU THỰC HÀNHBOOKDRAFTLAB / 01

Quyết định về đối tượng trên trang

  1. Kiến thức giả định

    Độc giả nhận ra khay ươm nhưng chưa chuyển cây ra ngoài trời.

  2. Giải thích tại đây

    Cho cây con dần quen điều kiện ngoài trời.

  3. Hoãn hoặc định nghĩa

    Thời điểm trồng tại địa phương và những loài cây cụ thể liên quan.

Ví dụ hư cấu được sáng tác riêng để hướng dẫn. Vận dụng các quyết định vào cuốn sách của bạn.
VÌ SAO LỰA CHỌN NÀY HỮU ÍCH

Bản sửa cần giải thích hành động và mục đích của nó, rồi chỉ ra điều gì phụ thuộc vào điều kiện của độc giả. Đừng thay một cụm chuyên môn bằng một cụm dài hơn vẫn chưa được giải thích. Đọc đoạn như chuỗi quyết định: độc giả cần biết gì trước khi làm, và ở đâu họ phải tìm thông tin cụ thể hơn? Hồ sơ tạo ra là giả thuyết làm việc về khả năng hiểu, không phải bằng chứng rằng có thị trường cho cuốn sách.

Nếu độc giả có kiến thức thấy giải thích quá chậm thì sao?

Giữ chỉ dẫn thiết yếu trong phần chính và chuyển chi tiết tùy chọn vào ghi chú có nhãn rõ ràng. Kiểm tra xem cả hai nhóm có tìm được thông tin họ cần không. Người mới và chuyên gia trong tưởng tượng chỉ là giả định ban đầu; phản hồi thực tế có thể bộc lộ một khoảng trống khác.

Dùng sách đã biết làm bằng chứng, không làm khuôn

Nghĩ đến vài cuốn sách mà bạn có thể mô tả chính xác trải nghiệm đọc. Bạn không cần tuyên bố bản thảo ngang bằng với chúng hoặc mượn cốt truyện. Hãy ghi nhận xét cụ thể: một cuốn để manh mối hiện ra trong cuộc trò chuyện gia đình; cuốn khác giải thích công việc kỹ thuật qua câu hỏi của người mới; cuốn thứ ba tạo ý nghĩa cảm xúc cho một nơi chốn qua những lần trở lại.

Đối chiếu những lựa chọn ấy với dự án của bạn. Có thể bạn muốn cách cuốn đầu mời độc giả chú ý đến chi tiết, nhưng thích giọng điệu ấm hơn và câu đố ít cầu kỳ hơn. Nêu rõ khác biệt rất quan trọng. Nếu không, một cuốn sách bạn ngưỡng mộ có thể trở thành chỉ dẫn vô thức để sao chép giọng kể, nhịp chương và dàn nhân vật của nó.

Đọc lại một đoạn ngắn khi ký ức còn mơ hồ. Tách điều trang văn thực sự làm khỏi tình cảm chung của bạn đối với cuốn sách. “Tôi thích nó” là phản ứng chân thực nhưng chỉ dẫn viết yếu. “Cảnh cho tôi hiểu nhiệm vụ trước khi làm động cơ trở nên phức tạp” gợi ra điều bạn có thể thử với cuốn sổ lộ trình bị mất của Ada, bằng chất liệu hoàn toàn tự sáng tác.

Xây dựng bản mô tả làm thay đổi quyết định trên trang viết

Cô đọng các quan sát thành bản mô tả độc giả để dùng trong quá trình viết. Bao gồm niềm vui chính khi đọc, kiến thức có thể giả định, những câu hỏi mong muốn, mức chấp nhận sự căng thẳng và một điều độc giả phải có thể theo dõi dễ dàng. Giữ bản mô tả đủ ngắn để tra cứu khi sửa. Đây là công cụ biên tập, không phải tiểu sử hư cấu cần duy trì.

Với truyện bí ẩn này: độc giả thích được trao cơ hội quan sát manh mối và theo dõi các quan hệ cộng đồng thay đổi; không cần kiến thức chuyên môn về kênh; muốn điều tra cuốn sổ; chấp nhận nhịp nhẹ nhàng nếu mỗi cảnh làm thay đổi một mối nghi ngờ; và luôn cần hiểu nhiệm vụ hiện tại của Ada. Bản mô tả giải thích vì sao bài giảng lịch sử dài nên được chuyển đi, còn một cuộc nói chuyện yên ắng nhưng có hệ quả có thể được giữ lại.

Dùng bản mô tả để xem xét một đoạn khó. Nếu chưa quyết định có giữ phần miêu tả hay không, hãy hỏi nhờ nó độc giả dự định có thể nhận ra hoặc hiểu điều gì. Một vết màu cam trên cửa có thể quan trọng về sau. Năm dữ kiện về sơn không liên quan có thể chỉ trì hoãn cuộc trao đổi. Bản mô tả không quyết định thay bạn, nhưng cho phán đoán một cơ sở cụ thể.

Những bàn tay đối chiếu ảnh rạp chiếu phim dùng để minh họa, giấy tờ nguồn và sổ nghiên cứu
CÔNG VIỆC GIỮA NHỮNG TRANG VIẾTGiữ khẳng định bên cạnh bằng chứng hỗ trợ nó.

Ghi vị trí để tìm lại nguồn. Tách điều nguồn chứng minh được khỏi điều vẫn cần kiểm tra.

Ảnh minh họa gốc tạo riêng cho BookDraftLab.

Hỏi độc giả đọc thử về trải nghiệm họ đã có

Bản mô tả độc giả là một giả thuyết. Kiểm nghiệm nó bằng phản hồi thực khi bạn có những trang phù hợp và người sẵn lòng đọc. Hỏi về trải nghiệm, không hỏi họ có khớp hồ sơ tưởng tượng hay không. Các câu hỏi hữu ích xoay quanh chỗ sự tò mò bắt đầu, điều họ chờ đợi tiếp theo và những lời giải thích họ cần. Đừng nói trước câu trả lời bạn mong muốn.

Đưa một đoạn ngắn cho người quen với loại truyện này và, nếu có thể, một người chưa quen bối cảnh kỹ thuật. Nhờ cả hai mô tả vấn đề trước mắt của Ada. Câu trả lời có thể cho thấy chuyện cuốn sổ bị mất đã rõ hay chưa. Hỏi chỗ nào khiến họ muốn chú ý đến một chi tiết. Điều đó giúp kiểm tra liệu manh mối có hiện diện mà không tự công bố mình hay không.

Sở thích của một độc giả không phải quy tắc. Phản hồi muốn có thêm hành động có thể cho thấy người ấy không hợp với trải nghiệm bạn định tạo ra. Phản hồi không giải thích được vì sao chuyến đi quan trọng có thể chỉ ra vấn đề ngay trong trải nghiệm ấy. Hãy so sánh bình luận với bản mô tả và văn bản trước khi quyết định sửa cuốn sách hay làm rõ lời mời dành cho ai.

Điều chỉnh lời mời khi cuốn sách thay đổi

Hiểu biết của bạn về độc giả có thể thay đổi trong khi viết. Dự án bên kênh có thể chuyển sang quan tâm đến tình bạn của Ada hơn là giải quyết sự biến mất. Nếu đó là cuốn sách tốt hơn, hãy sửa bản mô tả và xem lại phần mở đầu. Các trang văn không nên tiếp tục quảng bá trải nghiệm tập trung vào câu đố nếu bản thảo chủ yếu phát triển một mối quan hệ.

Cẩn thận với việc sửa quá mức. Cố làm hài lòng mọi phản hồi có thể tạo ra cuốn sách có cuộc rượt đuổi cho người này, bài học lịch sử cho người khác và kết thúc khác cho người thứ ba. Hãy trở lại trải nghiệm bạn chọn cung cấp. Bạn có thể cải thiện sự rõ ràng và chiều sâu mà không phải tiếp nhận những kỳ vọng không tương thích.

Nếu bản mô tả bắt đầu gây bó buộc, hãy tách những lời hứa thiết yếu khỏi sở thích tạm thời. Thiết yếu: độc giả hiểu cuộc điều tra và tin rằng manh mối sẽ có hệ quả. Tạm thời: phần lớn cảnh diễn ra gần kênh. Một cảnh về sau trong phòng chờ bệnh viện vẫn có thể phục vụ đúng độc giả ấy rất tốt. Bản mô tả cần bảo vệ mục đích cuốn sách, đồng thời chừa chỗ cho người viết tìm ra những cách bất ngờ để thực hiện nó.

ADA / THỎA THUẬN VỚI ĐỘC GIẢ

Định hướng độc giả, rồi dành chỗ cho câu đố.

Ví dụ đã hoàn thành
ĐOẠN VĂN MẪU HOÀN CHỈNH KÈM GIẢI THÍCH

Ada dừng thuyền trước khi mũi chạm cửa trên. Nước đã rút đủ để lộ một dải màu nhạt trên thành âu thuyền. Ngay cả khi cửa mở, cô cũng không thể đưa thuyền qua.

Cô với lấy tập hồ sơ lộ trình. Có người đã đặt nó lại lên kệ với các vòng kẹp quay ra ngoài.

Bản đồ in vẫn đó. Sổ viết tay thì không.

Phía sau, hành khách bắt đầu mở ghế dã ngoại gấp.

BOOKDRAFTLAB / TÀI LIỆU HƯỚNG DẪN NGUYÊN BẢN

Mẫu minh họa được sáng tác riêng. Vận dụng phương pháp vào chất liệu của bạn.

BÂY GIỜ HÃY ÁP DỤNG VÀO BÀI VIẾT CỦA BẠN

Tạo và kiểm nghiệm bản mô tả độc giả một trang

  1. Mô tả niềm vui chính khi đọc bằng các hành động như nhận ra, chờ đợi, học hỏi hoặc xét lại. Thêm một niềm vui hỗ trợ và một trải nghiệm mà riêng cuốn sách này không cố cung cấp.
  2. Liệt kê điều độc giả đã biết, điều cần giải thích sớm và điều có thể để họ chưa biết cho đến phần sau. Thử dùng một thuật ngữ kỹ thuật hoặc hư cấu trong câu mô tả hành động.
  3. Viết ba câu hỏi đầu tiên bạn muốn phần mở đầu đặt ra. Đọc phần mở đầu mà không nhìn ghi chú, rồi xác định những câu hỏi cơ bản hơn mà văn bản vô tình chưa trả lời.
  4. Chọn cảnh và giải thích ba quyết định giữ hay đổi bằng bản mô tả. Xem phần cung cấp thông tin, một chi tiết miêu tả và kết quả cảnh.
  5. Khi có người sẵn lòng đọc, nhờ họ mô tả vấn đề, điều khiến họ tò mò nhất và kỳ vọng tiếp theo. So sánh phản hồi với bản mô tả trước khi quyết định cần sửa gì.
Kết quả của bạn

Một bản mô tả độc giả ngắn gọn và một cảnh được đánh dấu cho thấy bản mô tả thay đổi các lựa chọn của bạn ra sao. Giữ ghi chú có ngày về những gì phản hồi thực tế đã hỗ trợ, đặt lại vấn đề hoặc để lại chưa rõ.

TRƯỚC KHI TIẾP TỤC

Bạn có thể chỉ ra ba lựa chọn trong một đoạn xuất phát từ bản mô tả độc giả và xác định một giả định mà phản hồi đọc thực tế có thể đặt lại vấn đề không?

Viết phiên bản của bạn ở đây.

0 / 3.000 ký tự

Những ghi chú này chỉ được giữ tạm trong lần truy cập hiện tại. Hãy tải một bản sao trước khi rời trang.

Câu hỏi thường gặp

Tôi cần mục tiêu nhân khẩu học trước khi viết nháp không?

Bạn có thể bắt đầu từ sở thích đọc và kiến thức giả định. Nhóm tuổi có thể quan trọng với dự án, nhưng hiếm khi cần chân dung nhân khẩu học chi tiết để quyết định một lời giải thích có hiệu quả hay không. Trước hết, tập trung vào trải nghiệm mà trang văn mời gọi và những thông tin độc giả cần để theo dõi nó.

Sách có thể có hơn một kiểu độc giả không?

Có. Tìm một trải nghiệm mà các độc giả ấy có thể chia sẻ, rồi cung cấp những lớp khác nhau quanh nó. Người yêu thích kênh đào có thể thích chi tiết vận hành chính xác, trong khi người khác theo dõi các mối quan hệ của Ada. Cả hai đều cần nhiệm vụ trước mắt rõ ràng và hệ quả có ý nghĩa; không ai cần mọi chi tiết được nhấn mạnh ngang nhau.

Có nên đổi sách nếu người đọc thử không thích thể loại?

Cân nhắc nhận xét của họ về sự rõ ràng, nhưng hiểu sở thích trong bối cảnh. Người không thích truyện bí ẩn yên ắng vẫn có thể chỉ ra một vị trí khó hình dung. Mong muốn đọc thể loại khác của họ có thể nằm ngoài dự án bạn đã chọn. Ghi rõ sự phân biệt ấy thay vì tiếp nhận hoặc bác bỏ toàn bộ phản hồi.

Nguồn tham khảo và tài liệu đọc thêm

Các nguồn này hỗ trợ tìm hiểu sâu hơn. Kiểm tra yêu cầu của nhà xuất bản hoặc nền tảng liên quan trước khi gửi bản thảo.

Quay lại phía trênCác hướng dẫn khác trong bộ này

Xem kỹ hơn