Sınayabileceğin
bir vaatle başla.
Bir kitap fikri, sana hem yazacak hem de dışarıda bırakacak bir şey verdiğinde işe yarar. Bir mekân, bir konu veya önemli bir deneyim başlangıç olabilir. Sonraki adım, malzemeyi bir arada tutacak soruyu bulmaktır. İlk yanıtını, birkaç sayfa yazdıktan sonra değiştirebileceğin geçici bir karar olarak gör.
Baskıyı bul
Kurmaca için kimin ne istediğini ve bunu elde etmenin neden şu anda zor olduğunu sor. “Bir okuma salonu hakkında hikâye” sana bir yer verir. “Bir çalışan salonu öğlene kadar boşaltmalıdır, ama düzenli bir ziyaretçinin hâlâ beklediği mektubu bulur” ise birbiriyle çatışan talepler içeren bir durum yaratır.
Bir okur sorusu seç
Pratik bilgi veren bir kitapta geniş konudan, birinin tanıyacağı somut bir soruna geç. “Topluluk içinde tamir” pek çok kitabı doldurabilir. İlk küçük tamir etkinliğini düzenleyen birine yönelik el kitabıysa malzemeyi belirli bir karar dizisine göre seçebilir. Hedeflediğin okur, hangi açıklamanın kitaba ait olduğunu değerlendirmeni sağlar.
Projeyi sınırla
Bir sınır belirle. İlk etkinlik için yazılan el kitabının tamirin bütün tarihini, işletme rehberini ve her tekniği kapsaması gerekmez. Bir roman da ilk karşılaşmadan önce kasabanın tüm geçmişini açıklamak zorunda değildir. Sınır, kitabın bu sürümüne çalışılabilir bir biçim verir.

Fener Okuma Salonu
Bir çalışan, kapanan bir okuma salonu ve basit bir işi karmaşıklaştıran mektup. Bu kurgusal hikâye, atölye boyunca üzerinde çalışacağımız malzemeyi sağlar.
BİR VAAT → BİR DENEME → BİR SONRAKİ ADIMBaskıyı tanımla.
Kapanan bir okuma salonunu boşaltan çalışan, her perşembe gelmeye devam eden bir ziyaretçiye yazılmış mektup bulur. İşi bitirmek ister, ama mektubu teslim etmek salonun kapanmasına yol açan kararı sorgulatabilir.
Bir seçime kadar yaz.
Dışarıda taşınma kamyoneti beklerken ziyaretçi perşembe teslimatını sorar. Elin el yazısını tanır ve mektubu görmediğini söyler. Sahne, bir sonraki sahnenin ele alması gereken bilinçli bir gizlemeyle biter.
Somut bir dönüş noktası bırak.
Sonraki oturum: ziyaretçi boş rafları fark ettiğinde Elin’in ne yaptığını yaz. Mektubu saklayarak neyi riske attığını ortaya koy. Binanın bütün tarihini açıklamak için konuşmayı durdurmak yerine eksik geçmiş bilgilerini işaretle.
Fikri somutlaştır.
- İki cümlelik bir vaat yaz. Hikâye için kişiyi, görevi ve güçlüğü belirt. Kurgu dışı kitap için okuru, başlangıçtaki sorununu ve kitabın desteklediği değişimi tanımla.
- Kitaba ait üç şey ve dışında kalacak iki şey listele. Neredeyse her şey uyuyorsa vaadi daha belirgin hale getir. Fikir zayıf geliyorsa sonuç doğuran bir karar veya yanıtlanmamış bir okur sorusu ara.
- Bir sonraki adımda yazabileceğin bir örnek seç: bir karşılaşma, açıklamalı bir uygulama veya hatırlanan bir an. Her bölümü adlandırmadan önce örneğin vaadi sınamasına izin ver.
Vaadi geçici tut. Sayfalar seni başka bir ana karaktere götürür veya eksik bir açıklamayı ortaya çıkarırsa planı güncelle ve nedenini kaydet. Planlama, metni üretmene ve değerlendirmeni sağlamasına hizmet ettiği sürece yararlıdır. Her oturumu hiç sınamadığın bir planı korumaya ayırdığında dikkat dağıtmaya başlar.
Senin kitabın.
Net bir sayfa.
Yanıtlarınla üzerinde çalışabileceğin bir kitap planı oluştur. Geçici bir başlık yeterlidir. Okur ve vaat, kusursuz bir tanıtım cümlesinden daha önemlidir.
Kurmaca mı, kurgu dışı mı? Buradan başla.
Kurmaca için sunmak istediğin deneyimi anlat. Kurgu dışı kitap için okurun sorununu ve kitabın desteklediği değişimi tanımla. Gerçekten yazabileceğin bir sonraki metin parçasını belirle.
Bu alıştırma tarayıcında çalışır. Sayfadan ayrıldığında alanlar saklanmaz. Bir kopya tutmak için kitap planını indir.
Kitap planın
Sahneye
bir yön ver.
Bir sahne, okura takip edebileceği güncel bir durum sunar. Biri bir şey yapmaya çalışır, dirençle karşılaşır ve değişmiş bir sorunla ayrılır. Sahne sakin olabilir; değişim bir fark ediş, saklanan bir yanıt veya bekleme kararı olabilir. Asıl soru, yaşananların bundan sonra olabilecekleri etkileyip etkilemediğidir.

Kurgusal bir sahne: elde bir mektup, açık bir kapı ve henüz verilmemiş bir karar.
Özgün editoryal çizimFener Okuma Salonu neredeyse bir yüzyıldır kasabanın parçasıydı. Pek çok kişi açık kalması için uğraşmıştı, ama belediye meclisi yakın zamanda kapatılmasına karar vermişti. Elin, rafları boşaltıp anahtarları cumadan önce teslim etme işini almıştı. Binaya karşı karmaşık duygular besliyordu. Perşembe sabahı ilan panosunun arkasında bir mektup buldu. Biraz sonra bir ziyaretçi geldi.
“Perşembe mektubu geldi mi?”
Elin ilan panosunu duvardan çekmeyi bıraktı. Cebindeki zarf bileğine baskı yapıyordu.
Ziyaretçi kütüphane kartını boş tezgâha bıraktı. “Buraya bırakacağını söylemişti.”
Arkasında taşınma kamyoneti pencereyi kapatıyordu. Elin, sürücüye salonun öğlene kadar boşalacağına söz vermişti.
“Ben görmedim,” dedi.
Niyet görünür hale gelir
Elin salonu boşaltıp işi bitirmek ister. Ziyaretçi mektubu ister. Bu yakın hedefler, binanın tüm tarihini öğrenmeden baskıyı anlamamızı sağlar. İki kişinin de hikâyenin tamamını yüksek sesle açıklaması gerekmez.
Mekân işlev kazanır
Boş tezgâh, ilan panosu ve taşınma kamyoneti konuşmayı şekillendirdikleri için yararlı ayrıntılardır. Öğleye kadar verilen süre, gecikmeyi önemli kılar. Güzel bir betimleme kalabilir; ama yerini bu anın deneyimini değiştirerek hak eder.
Yanıt bir sonuç doğurur
“Ben görmedim” bir eylemdir: Elin bir şeyi saklamayı seçer. Artık yazarın devam ettirebileceği belirli bir sorunu vardır. Yalanı sürdürmeyi ne zorlaştırır? Elin’i gerçeği söylemeye ne yöneltebilir? Sonraki metin parçası bu sonucu geliştirmelidir.
Ne oluyor?
ne olur?
Bu devam, Elin’in görmezden gelemeyeceği bir bağlantı ekler ve onu karşılık vermeye zorlar. Gizemi çözmez. Elin’in sorusu konuşmayı bir inkârdan, ziyaretçinin ne bildiğini öğrenme çabasına dönüştürür. Başka bir sonuç seçebilirsin; yararlı sınama, yeni bilginin eylemi değiştirip değiştirmediğidir.
Ziyaretçi kartını çevirdi. Arkasında, sararmış bir bant şeridinin altında, raflar boyanmadan önce çekilmiş bir salon fotoğrafı vardı. Elin’in annesi tezgâhın arkasında duruyordu.
“Perşembe işlerini hep ayrı tutardı,” dedi.
Dışarıda sürücü saatini cama vurdu. Elin zarfı cebinden çıkardı; adresi avucuna dönük tuttu.
“Bir mektup olacağını sana kim söyledi?”
Yerini hak eden
bölümler.
Bölüm, bir ilerleme birimidir. Romanda bir keşif, tersine dönüş veya zor bir seçim getirebilir. Pratik kitapta okuru bir karar vermeye hazırlayabilir. Her bölüme adlandırabileceğin bir görev ver; sonra görevleri, biri okuru sonrakine hazırlayacak biçimde sırala.
Geniş bir konudan
yedi yararlı bölüme.
Kurgusal ilk etkinlik el kitabımız için eksiksiz bir çalışma sırası aşağıda. Bu, kitap düzenlemenin bir örneğidir; etkinlik yürütmek için uygulama şartnamesi değildir. Her satır bir soru ve bir sonuç belirtir. Açık bir rolü olmayan malzeme planın dışında bekleyebilir.

Her bölüme bir soru ve bir sonuç ver. Sonra sıralamanın neleri dışarıda bıraktığını sına.
Özgün editoryal çizim| Bölüm | Okurun sorusu | Bölümün okura kazandırdığı |
|---|---|---|
| 01İlk etkinliği tanımla | Nasıl bir etkinlik düzenlemeye çalışıyoruz? | Tek paragraflık bir amaç, hedeflenen bir grup ve yönetilebilir bir kapsam. |
| 02İnsanları bul | Planlama sürmeden önce hangi rollerin bir sorumlusu olmalı? | Geçici görev listesi, henüz üstlenilmemiş sorumluluklar ve olası yardımcılara sorulacak sorular. |
| 03Etkinlikleri tanımla | Neler sunmayı bekliyoruz, neler hâlâ kontrol edilmeli? | Bağımlılıkları ve sınırları açıkça işaretlenmiş geçici bir etkinlik listesi. |
| 04Mekânları karşılaştır | Hangi mekân bu etkinlikleri ve insanları barındırabilir? | Aday mekânların aynı sorularla karşılaştırılması. |
| 05Ziyaretçinin yolunu planla | Gelişten ayrılışa kadar neler oluyor? | Belirsiz görev devirlerini veya eksik bilgileri ortaya çıkaran adım adım bir inceleme. |
| 06Son kontrolü hazırla | Etkinlik başlamadan önce neler doğrulanmalı? | Gözden geçirilecek kararlar, sorumlular ve açık sorular listesi. |
| 07İlk denemeden öğren | Bir sonraki etkinlikten önce ne değişmeli? | Gözlemler, geri bildirimler ve az sayıda değişiklik önerisinden oluşan bir kayıt. |
Seçimi izle,
sonra sonucunu.
Kurmaca için konu başlıkları atamak yerine değişimi haritala. Okuma salonu hikâyesi bu kısa zincirle başlayabilir. Her olay Elin’in sonraki girişimini değiştirir; böylece plan, bir yer listesi yerine gelişen bir sorun taşır.
- 01
Bul
Elin salonu boşaltırken bir mektup bulur. İşi bitirme isteği, artık mektubun kimi ilgilendirdiğini öğrenme isteğiyle çatışır.
- 02
Gizle
Ziyaretçiye mektubun gelmediğini söyler. Bu seçim kısa süreliğine zamanını korur, ama ona saklaması gereken bir şey de verir.
- 03
Tanı
Ziyaretçi, Elin’in annesinin fotoğrafını çıkarır. Elin’in araştırmak için bir nedeni vardır; salonun kendisi için ne ifade ettiğini yeniden düşünmesi gerekir.
- 04
Sor
Bulduklarının bir kısmını açıklar ve bir soru sorar. Sonraki karşılaşma, paylaşmayı seçtiği bilgiye yanıt vermelidir.

Anıyı yaz.
Belirsizliği koru.
Deneyimlerinden yazmak, dramatik olayları seçmekten fazlasını gerektirir. Yaşananlar, hatırladıkların ve bugün anladıkların arasındaki mesafeyi şekillendirirsin. Bir sahne, anının eksik olduğunu kabul ederken duyusal ayrıntılar da taşıyabilir. Bir şeyi nereden bildiğine ilişkin kaydı malzemeye yakın tut.
Hatırlanan
“Babam çantayı almaya geri dönerken yaya köprüsünün yanında beklediğimi hatırlıyorum. Tahtalar çıplak ayaklarımın altında sıcaktı.” Bu, hatırlanan bir deneyimdir. Sıcaklık çok canlı olabilir; ancak canlılık tek başına bir tarihi veya başka birinin tam olarak ne söylediğini doğrulamaz.
Belgelenen
“Fotoğrafın zarfında Ağustos 1998 tarihi var. Fotoğraf, korkuluk değiştirilmeden önceki yaya köprüsünü gösteriyor.” Belgenin gerçekten neyi ortaya koyduğunu kaydet. Bir fotoğraf sahneyi konumlandırmaya yardımcı olabilir; konuşmayı ve yolculuğun nedenini ise açıklamayabilir.
Sonradan anlaşılan
“O sırada bana kızdığını sanmıştım. Şimdi, hava kararmadan dönmekten endişelenmiş olabilir mi diye düşünüyorum.” Bu, bugüne ait bir yorumdur. Genç haline o zaman sahip olmadığı bilgiyi vermek yerine aradaki farkı görünür bırak.
Yeniden yazmadan
önce değişikliği seç.
Aksayan bir paragraf, farklı sorunlara işaret edebilir. Okurun neyi takip edemediğini tanımla, küçük bir değişiklik seç ve sonucu karşılaştır. Bu iki kurgusal örnek, düzeltmenin cümlelerin altındaki işlevi nasıl değiştirebileceğini gösteriyor.

Yararlı bir düzeltme, sayfayı işaretlerle doldurmadan önce taslak hakkında sorulan bir soruyla başlar.
Özgün editoryal çizimSahne başladığı yerde bitiyor.
Mara kilitli salonun dışında bekledi. Kardeşiyle tartışmasını hatırladı. Görevli gelip onu içeri aldı. Mara oturup ne söyleyeceğini düşündü.
Neye dikkat etmeliyiz?
Bu parça Mara’yı bir odaya götürür, ama içeri girmek ona hiçbir şeye mal olmaz ve çok az şey açığa çıkarır. Kapının betimlemesini parlatmak sorunu çözmez. Mara’nın neyi korumak istediğini ve içeri girmenin bunu nasıl zorlaştırabileceğini sor.
Görevli anahtarı kayıt defterinin üzerinde tuttu. “Bağış kutusunu teslim almak için burayı imzala.”
Mara, kardeşinin adının yanındaki boş kutuya baktı. Salonun ışıkları yanıyordu; camın ardından, kardeşinin önceki gece kutuyu bıraktığı masayı görebiliyordu.
“Kayıp mı?” diye sordu.
“Kimin aldığını soruyorum.”
Kalemini bıraktı. “O zaman başka bir form gerek.”
Yeni metin görevliye bir talep verir ve Mara’nın direnmesine izin verir. Mara, bir ilişkiyi ve riski açığa çıkaran konuşmaya girer. Sözcükler hâlâ çalışılmayı gerektirebilir; ama sahnede artık etkisini hikâyenin çevresinde inceleyebileceğin bir karar vardır.
Örnek, amacından önce geliyor.
Bir bölüm, yoğun bir topluluk etkinliğini uzun uzun anlatarak açılır; sonra oda ölçülerini sıralar ve en sonunda ilk kez etkinlik düzenleyen kişinin mekânları karşılaştırmak için bir yönteme ihtiyacı olduğunu açıklar. Okur, ne arayacağını bilmeden ayrıntılarla karşılaşır.
Neye dikkat etmeliyiz?
Paragraflar tek tek açık olabilir. Ancak bu sıralama, okurdan bilgiyi düzenleyecek bir soru olmadan aklında tutmasını ister. Açılış öyküsünü kısaltmak tek başına bu bağımlılığı mutlaka düzeltmez.
Mekânları karşılaştırmadan önce, alanın hangi etkinliği desteklemesini beklediğini yaz. Kimler orada olacak, ne yapacaklar ve hangi olanaklara ihtiyaç duyacaklar? Her ziyarette aynı soruları kullan.
Kurgusal karşılaştırmamızda A salonunda taşınabilir masalar var, ama depolama alanı doğrulanmamış. B salonu depolama sunuyor, fakat daha kısa süreli kiralanabiliyor. Bu gözlemlerin hiçbiri tek başına mekânı seçmez: önce farkların tanımladığın etkinliği etkileyip etkilemediğini belirle.
Yeni açılış, örneği sunmadan önce okura bir soru verir. Mekân ayrıntılarının artık görünür bir amacı vardır. Sonradan daha fazla kanıt veya açıklama eklenebilir; ilk düzeltme, karar ile onu destekleyen malzeme arasındaki ilişkiyi netleştirmektir.
Her okumaya tek bir ana görev ver.
Yapı
Sıralamayı ve bölüm görevlerini oku. Malzemeyi ancak değişikliğin neyi başarması gerektiğini belirledikten sonra taşı, birleştir veya çıkar.
Süreklilik ve kanıt
Olguları, karakterlerin bildiklerini, zaman sırasını ve iddiaların dayanaklarını kontrol et. Yapısal bir değişiklik, daha önce tutarlı olan ayrıntıları bozabilir.
Dil
Daha küçük bir parçayı açıklık, ritim ve ses açısından oku. Çevresindeki malzemenin görevi netleştiğinde cümleleri değerlendirmek kolaylaşır.
Üzerinde çalışabileceğin bir gözlem iste.
“İyi mi?” sorusu, ilk okura zor bir görev verir. Yönetilebilir uzunlukta bir parça gönder, taslağın aşamasını açıkla ve incelemek istediğin deneyimi sor. Önce okuma deneyimine dair kanıt topluyor, sonra metnin neye ihtiyaç duyduğuna karar veriyorsun.
Bir hikâye sahnesi için
“Mara’nın ne istediğini hangi noktada anladın? Bir sonraki eylemine dair beklentin nerede değişti?”
Okurdan bir cümleyi veya anı işaretlemesini iste. Anlatımı, niyetin nerede görünür olduğunu veya bir seçimin nerede dayanaksız kaldığını gösterebilir. Önerdiği başka bir olay örgüsü, sonradan değerlendirebileceğin ayrı bir fikirdir.
Bir açıklama için
“Bu bölümden sonra hangi kararı verebilirsin? Hangi adımda hâlâ yardıma ihtiyacın olur?”
Bu, keyifli bir okuma deneyimini kullanılabilir bir açıklamadan ayırır. Okuru alıştırmayı denemeye ve bölümün sunmadığı bilgiye ihtiyaç duyduğu noktayı belirtmeye davet et.
Notlar birbiriyle çeliştiğinde
“Hangi metin parçası bu tepkiyi vermene yol açtı, o noktada ne bekliyordun?”
Bir değişiklik için oy saymadan önce altta yatan deneyime bak. İki okur, aynı belirsiz geçiş için birbirine zıt çözümler önerebilir. Ortak sorunu kaydet, bir yanıtı dene ve son seçimin sorumluluğunu üstlen.
Döngüyü bir düzeltme notuyla tamamla: gözlem, senin yorumun, denenecek değişiklik ve sonrasında yeniden okuyacağın yer. Her öneriyi uygulaman gerekmez. Ancak bir sonraki sürümü değerlendirirken geri dönebileceğin bir nedenin olmalıdır.
Metnin neye dayandığını bil.
Neye senin karar verdiğini bil.
Araştırma ve yapay zekâ desteği farklı sorunları çözer; ama ikisi de kararların görünür izini gerektirir. Kaynak notu, açıklamayı inceleyebileceğin malzemeye bağlar. Yapay zekâya yönelttiğin istek ise hâlâ değerlendirmen gereken öneriler üretir. Ne kaydedilmiş bir bağlantı ne de akıcı bir yanıt tek başına iddiayı güvenilir kılar.

İddia kurmadan önce gözlemleri, kaynak malzemesini ve yorumu ayırın.
Özgün editoryal çizimGeri dönebileceğin bir kaynak notu.
El kitabı bölümünde soruyu, kaynağın yerini ve gözlemi ayrı tut. “Salon ideal” bir yorumdur. “Masalar taşınabiliyor; ziyaret sırasında depolama alanı doğrulanmadı” ise açık bir koşul içeren gözlemdir. İkinci not, buna dayanarak öneri geliştirmeden önce neyi kontrol etmen gerektiğini görmeyi kolaylaştırır.
Bir araştırma notunda hangi sözcüklerin kaynaktan geldiğini, hangilerinin senin özetin olduğunu ve hangilerinin yargını ifade ettiğini belirle. Sayfa, bölüm veya başka bir işe yarar konum ekle. Ardından notun destekleyebileceği iddiayı belirt. Mevcut bölümdeki hiçbir iddiayı desteklemiyorsa şimdilik taslağın dışında tut.
- Soru
- A salonu hakkında hâlâ neyi doğrulamamız gerekiyor?
- Kaynak
- Mekân ziyareti notları, A salonu, sayfa 2
- Gözlem
- Masalar taşınabiliyor. Depolama alanı doğrulanmadı.
- Yorum
- Yerleşim, planlanan etkinliklere bağlı olarak uygun olabilir.
- Sonraki kontrol
- Depolamayı doğrula ve karşılaştırmayı yeniden değerlendir.
Olasılıklar iste.
Seçim sende kalsın.
Mara’nın, kardeşiyle karşılaşmadan anahtarı geri vermesine üç engel öner. Ondan kaçınma isteğini koru. Sahneyi yazmak yerine olasılıklar sun; yeni bir geçmiş hikâyesi ekleme.
Bu olasılıklar canlı bir yapay zekâ yanıtı değil, kurgusal bir karşılaştırmadır. Amaç, önerileri değerlendirmektir. İlk seçeneği ancak metne ve karaktere uyuyorsa seç. Kendi sürümünü yaz, özgün metinle karşılaştır ve hangi desteği kullandığını kaydet. Olgusal önerileri uygun kaynaklarla kontrol et; üretilmiş bir kaynak gösterimini asla kanıt sayma.
Pratik bir engel
Görevli, anahtarı kabul etmeden önce imza ister. Bu, zaten orada olan bir kişiyi kullanarak Mara’yı zor bir konuşmaya sokabilir.
Sosyal bir engel
Kardeşi, birinden anahtarı Mara’dan almasını istemiştir. Bu işe yarayabilir, ama metnin bu düzenlemeyi kurması gerekir.
Yeni bir sır
Anahtar, kimsenin bilmediği gizli bir odayı açar. Bu, hikâyenin ölçeğini değiştirir ve daha önce dayanağı olmayan bir öncül ekler. Bilinçli olarak yeni bir yöne gitmiyorsan bu seçeneği bir kenara bırak.
Biraz zaman.
Somut bir iş.
Görev, ayırabileceğin zaman ve dikkatle örtüştüğünde plan daha iyi işler. Bu örnek hafta hazırlık, yazma ve inceleme arasında geçiş yapar. Koşulların gerektirdiğinde oturumları taşı, kısalt veya ara ver; bu örnek günlük bir kural değil, başlangıç düzenidir.

Oturumu başlayabileceğin kadar küçük tut ve geri döneceğin yeri net bırak.
Özgün editoryal çizimBaşlangıç noktasını bul.
Son iki sayfayı ve bıraktığın notu oku. Bir sahne veya açıklama seç. Kimin ne istediğini ya da okurun hangi soruya yanıt aradığını yaz. Yalnızca bu görevi engelleyebilecek malzemeyi topla.
Kısa bir plan ve belirlenmiş bir başlangıç noktası.
Kaba bir sürüm yaz.
Konuşmayı veya açıklamayı sonuna kadar yaz. Zorunlu olmayan boşlukları açıkça işaretle. Eksik bir olgu sonucu belirliyorsa, sahneyi kolaylaştıran bir yanıt uydurmak yerine dur ve bu bağımlılığı belirt.
Sonucunu anlatabileceğin bir metin parçası.
Oku ve bir iz bırak.
Plana göre neyin değiştiğini fark et. Sonraki inceleme için bir sorun seç: eksik bir sonuç, belirsiz bir geçiş veya savı desteklemeyen bir örnek. Metni ve somut bir dönüş notunu kaydet.
Bir gözlem, bir sonraki eylem ve bir yedek kopya.
İlk taslağın süresini tahmin etmek için kalan sözcük sayısını gözlemlediğin oturum başına sözcük sayısına böl. Sonra oturum sayısını haftalık oturum sayısına böl. Yukarı yuvarla ve kesintiler için pay bırak. Bu yalnızca ilk taslağı tahmin eder; araştırma, düzeltme ve geri bildirim için ayrıca zaman gerekir.
Örneğin, oturum başına 500 sözcükle 30.000 sözcük için 60 oturum gerekir. Haftada üç oturum, kesintiler hesaba katılmadan önce 20 hafta demektir. Gözlemlediğin hız değişirse tahmini son tarih gibi görmek yerine güncelle.



